Түүхэндээ байгаагүй дээд хэмжээнд хүрсэн валютын нөөц ба шалан дээр хөглөрөх "үнэ цэнгүй" үндэсний мөнгөн тэмдэгт
Түүхэндээ байгаагүй дээд хэмжээнд хүрсэн валютын нөөц ба шалан дээр хөглөрөх "үнэ цэнгүй" үндэсний мөнгөн тэмдэгт
Ердөө гуравхан долоо хоногийн өмнө Засгийн газрын хуралдаанаар Монгол улсын валютын нөөц түүхэн дээд хэмжээндээ хүрсэн тухай зарлаж байсан. Шадар сайд Ж.Энхбаяр валютын нөөц түүхэн дээд хэмжээнд буюу 8.9 тэрбум ам.долларт хүрч төгрөгийн ханш тогтвортой байгааг зарласан. Харамсалтай нь өнөөдөр үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн ам.долларын эсрэг ханш тасралтгүй өсч мөн л түүхэн дээд хэмжээндээ хүрэхэд тун ойрхон байна.
Өнөөдрийн байдлаар нэг ам.доллар Монголбанкны ханшаар 3599 төгрөгтэй тэнцэж байгаа бол арилжааны банкууд 3605-аас 3615 төгрөгийн хооронд борлуулж байна. Энэхүү өсөлт нь зах зээл дээрх валютын эрэлт нэмэгдэж, төгрөгийн худалдан авах чадвар суларч байгааг илтгэж буй гол үзүүлэлт юм. 2022 оноос 2026 он хүртэлх хугацааны ханшийн динамикийг авч үзвэл төгрөгийн сулрал эрчимтэй явагдаж байна.
Харин "Наймар шарга" худалдааны төвд ам.доллар 3621 төгрөгт хүрчээ. 2022 онд геополитикийн нөхцөл байдал болон түүхий эдийн үнийн савлагаанаас шалтгаалан ханш 3500 төгрөгийн босгыг анх удаа давсан. Энэхүү өсөлтийн мөчлөг үргэлжилсээр өнөөдрийн 3599 төгрөгийн түвшинд хүрээд байна. Эргэн сануулбал яг жилийн өмнөх буюу 11-р сарын 2-ны өдөр Төвбанкны ханшаар ам.доллар 3600 төгрөг байсан бол өнөөдөр 11-р сарын 1-ний өдрийн байдлаар 3599 төгрөг байна. 2025 оны 11-р сард инфляц 8.2 хувь байсан харин 9-р сард 12.9 хувь байхад долларын ханш ийм байжээ.
Хэдийгээр эдийн засаг 7.7 хувиар тэлж, уул уурхайн салбар 31.5 хувийн өсөлт үзүүлсэн ч мөнгөний нийлүүлэлт өмнөх онтой харьцуулахад 25 гаруй хувиар нэмэгдсэн нь иргэд, аж ахуйн нэгжүүдийн валютын нөөц төвлөрүүлэх сонирхлыг өдөөж байна. Улсын болон хувийн хэвшлийн нийт гадаад өр 39.14 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь санхүүгийн тогтвортой байдалд томоохон сорилт болж байна.
Сүүлийн 5 жилийн валютын ханшийн харьцуулалт (Жил бүрийн 5-р сарын байдлаар):
| Он | Ам.долларын дундаж ханш (MNT) | Өөрчлөлт (Хувиар) |
|---|---|---|
| 2020 он | 2,810.50 | +4.2% |
| 2021 он | 2,849.20 | +1.4% |
| 2022 он | 3,120.15 | +9.5% |
| 2023 он | 3,475.40 | +11.3% |
| 2024 он | 3,385.60 | -2.5% |
Монгол Улсын гадаад валютын нөөц 2024 оны байдлаар түүхэндээ байгаагүй өндөр түвшинд буюу 5 тэрбум ам.доллар давсан үзүүлэлттэй байгааг албаны эх сурвалжууд онцолж байна. Энэхүү нөөц нь импортын 6-7 сарын хэрэгцээг хангах чадвартай гэж үзэж байгаа ч зах зээл дээрх ханшийн хэлбэлзэл иргэдийн амьжиргаанд дарамт болсон хэвээр байна.
Ханш буурахгүй байгаа гол шалтгаанууд:
- Гадаад өрийн төлбөр: Засгийн газар болон Монголбанкнаас төлөх томоохон өр төлбөрүүд валютын гарах урсгалыг нэмэгдүүлж байна.
- Импортын хамаарал: Манай улсын хэрэглээний ихэнх хувийг импортын бараа бүтээгдэхүүн эзэлдэг тул валютын эрэлт тогтмол өндөр байдаг.
- Инфляци ба хүлээлт: Иргэд болон аж ахуйн нэгжүүд төгрөгийн ханш унана гэсэн хүлээлттэй байгаагаас үүдэн валютыг нөөцлөх хандлага ажиглагддаг.
Эцэст нь дүгнэхэд, валютын нөөц зузаарсан нь төгрөгийн огцом уналтаас сэргийлэх "хамгаалалтын бамбай" болж байгаа болохоос биш ханшийг шууд бууруулах хөшүүрэг болж чадахгүй байна. Төв банкнаас ханшийг зах зээлийн зарчмаар тогтоох бодлого баримталж байгаа ч бодит эдийн засаг дахь валютын эрэлт нийлүүлэлтийн тэнцвэрийг хэрхэн хангаж, ханшийн өсөлтийг хазаарлах вэ гэдэг нь нээлттэй асуулт хэвээр үлдлээ.
Сэтгэгдэл (0)
Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.
Одоогоор сэтгэгдэл байхгүй байна. Та анхны сэтгэгдлийг бичээрэй.